గ్రామ పరిపాలనలో సర్పంచ్ పాత్ర
భారతదేశ గ్రామీణ పాలనా వ్యవస్థలో గ్రామ పంచాయతీ అత్యంత ముఖ్యమైన సంస్థ. సర్పంచ్ పంచాయతీకి అధిపతి. గ్రామ ప్రజలకు, ప్రభుత్వానికి మధ్య ముఖ్యమైన అనుసంధాన కర్త సర్పంచ్.
1. పరిపాలనా పనులు:
- గ్రామ పంచాయతీ అధిపతి: సర్పంచ్ గ్రామ సభ కార్యకలాపాలకు బాధ్యత వహిస్తాడు మరియు పంచాయతీ సమావేశాలకు అధ్యక్షత వహిస్తాడు.
- ప్రభుత్వ పథకం అమలు: ఎంఎన్ఆర్ఇజిఎ ( NREGA ), స్వచ్ఛ భారత్, గృహనిర్మాణం, పెన్షన్లు, నీటి సరఫరా వంటి ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు గ్రామ స్థాయిలో అమలు చెయ్యటం.
- రికార్డుల నిర్వహణ: పంచాయతీ పరిధిలో వివాహాలు, జననాలు మరియు మరణాల రికార్డులను నిర్వహించడానికి బాధ్యత వహిస్తారు.
ప్రణాళికలు రుపోదించటం: నీటి సరఫరా, గ్రామీణ రహదారులు, పారిశుద్ధ్యం, ఆరోగ్యం, విద్య వంటి రంగాలలో గ్రామీణాభివృద్ధి కోసం ప్రణాళికలు రూపొందించి అమలు చేస్తారు.
నిధుల వినియోగం: గ్రామ పంచాయతీ తనకు లభించే నిధులను అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు పారదర్శకంగా, నిజాయితీగా ఉపయోగించటం.
వనరుల సమీకరణ: గ్రామ అభివృద్ధికి నిధులు సమకూర్చడానికి స్థానిక పన్నులు, పన్నులు వసూలు చేస్తారు.
3. సామాజిక బాధ్యతలు:
- ప్రజలలో ఆరోగ్య అవగాహన: ఆరోగ్యం, విద్య, మహిళా సాధికారత మరియు పరిశుభ్రతకు సంబంధించిన సమస్యలను అవగాహన కల్పించటం, పరిష్కరించటం.
- సామాజిక న్యాయం: బాల్య వివాహాలు, జాతి వివక్ష మరియు ఆటంకవాదం వంటి సామాజిక సమస్యలను అంతం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
- వివాద పరిష్కారం: శాంతి మరియు సామరస్యాన్ని పెంపొందించడానికి, చిన్న వివాదాలు స్థానికంగా పరిష్కరించబడతాయి.
4. ఆర్థిక బాధ్యతలు.
5. ప్రతినిధి పాత్ర
- బడ్జెట్ తయారీ: గ్రామ పంచాయతీ వార్షిక బడ్జెట్ను సిద్ధం చెయ్యటం, తరువాత ఆమోదం కోసం గ్రామసభకు పంపించటం.
- పారదర్శకత: గ్రామసభకు అన్ని ఆదాయం మరియు వ్యయ డేటాకు ప్రాప్యత ఇవ్వబడుతుంది మరియు పారదర్శకత పాటించటం.
- పన్ను వసూలు: ఆస్తి పన్నులు, నీటి పన్నులు మరియు వ్యాపార లైసెన్స్ ఫీజులను వసూలు చేసే బాధ్యత.
5. ప్రతినిధి పాత్ర
- అధికారులతో సహకారం: గ్రామ అవసరాలను ప్రభుత్వానికి తెలియజేయడానికి జిల్లా, మండల అధికారులను సంప్రదిస్తారు.
- గ్రామ స్వరం: ప్రజల సమస్యలను, అభ్యర్థనలను ప్రభుత్వానికి తెలియజేస్తారు.
- విపత్తు సహాయం: అగ్నిప్రమాదం, వరద, కరువు మొదలైన సందర్భాలలో ప్రజలకు సహాయం అందించడానికి చర్యలు తీసుకోవటం.
- సంక్షేమ కార్యక్రమాలు: గ్రామ పౌరులకు పెన్షన్లు, రేషన్ కార్డులు మరియు రాయితీలను అందిస్తుంది.
సర్పంచ్ గ్రామ అభివృద్ధి, సామాజిక న్యాయం, ప్రజా సేవ మరియు పారదర్శకత కోసం వాదించే ముఖ్యమైన నాయకుడు. ఆయన సమర్థవంతమైన నాయకత్వం వల్ల గ్రామంలో సమ్మిళిత అభివృద్ధి మరియు దృఢమైన పాలన ఏర్పడుతుంది.

Post a Comment